اطلاعات کاربران در هوش مصنوعی کجا ذخیره میشود؟ بررسی ChatGPT، Gemini و Copilot
پاسخ مستقیم: اطلاعات کاربران در ابزارهای هوش مصنوعی معمولاً در سه محل ذخیره میشود: سرورهای ابری سرویسدهنده، دستگاه کاربر یا سرور داخلی سازمان. در ابزارهایی مثل ChatGPT و Gemini، دادهها معمولاً در زیرساخت ابری شرکت ارائهدهنده پردازش و نگهداری میشوند. در مدلهای لوکال یا سازمانی، داده میتواند روی سرور داخلی سازمان باقی بماند و از محیط شرکت خارج نشود.
📌 خلاصه: مکالمات شما با ChatGPT، Gemini و Copilot در مکانهای مختلفی ذخیره میشوند. برخی روی سرورهای ابری سرویسدهنده، برخی روی دستگاه خود شما و برخی ترکیبی از هر دو. این مقاله به شما نشان میدهد که اطلاعاتتان دقیقاً کجا میرود، چه کسی به آن دسترسی دارد و چگونه میتوانید کنترل بیشتری روی آن داشته باشید.
🔍 مقدمه: هرچه میپرسید، جایی نوشته میشود
هر بار که از ChatGPT، Gemini یا Copilot سوالی میپرسید، آن مکالمه در جایی ذخیره میشود. اما جای ذخیرهسازی بسته به سرویسی که استفاده میکنید و تنظیماتتان، کاملاً متفاوت است. برخی مکالمات روی سرورهای سرویسدهنده در کشورهای دیگر ذخیره میشوند، برخی روی خود دستگاه شما و برخی هم در هر دو مکان.
آگاهی از محل ذخیرهسازی اطلاعات، کلید کنترل حریم خصوصی شماست. در ادامه، سه سرویس محبوب را بررسی میکنیم و نشان میدهیم هرکدام چگونه دادههای شما را مدیریت میکنند.
📊 مدلهای ذخیرهسازی در یک نگاه
ChatGPT
ابریپردازش و نگهداری در زیرساخت ابری OpenAI
Gemini
ابریذخیره در Google Cloud با قابلیت حذف
Microsoft Copilot
ترکیبیمحلی + ابری (Microsoft 365)
☁️ اطلاعات کاربران در کجا ذخیره میشود؟
🔹 ChatGPT (OpenAI)
ChatGPT مکالمات شما را بهطور پیشفرض روی زیرساخت ابری OpenAI ذخیره میکند. این دادهها شامل پرامپتها، پاسخها، فایلهای آپلودشده و حتی اطلاعات دستگاه شما میشود. اگر از نسخه رایگان یا پلاس استفاده میکنید، این دادهها ممکن است برای آموزش مدل نیز استفاده شوند، مگر اینکه در تنظیمات گزینه «آموزش روی دادههای من» را غیرفعال کنید.
نکته مهم: حتی اگر مکالمات خود را حذف کنید، ممکن است نسخههایی از آنها تا ۳۰ روز در سیستمهای OpenAI باقی بماند. طبق مستندات OpenAI، مکالمات در حالت Temporary Chat نیز ظرف ۳۰ روز حذف میشوند.
💡 نکته مهم: در نسخههای سازمانی ChatGPT Enterprise و Business، بهطور پیشفرض از دادهها برای آموزش استفاده نمیشود. همچنین ادمین سازمان میتواند سیاست نگهداری داده را تنظیم کند. بیشتر درباره حریم خصوصی سازمانی OpenAI بخوانید.
🔹 Gemini (Google)
Gemini مکالمات شما را در Google Cloud ذخیره میکند و شما میتوانید آنها را از طریق Gemini Apps Activity مشاهده، حذف یا مدیریت کنید. بهطور پیشفرض، فعالیت شما به مدت ۱۸ ماه ذخیره میشود، اما میتوانید این مدت را به ۳ ماه، ۳۶ ماه یا نامحدود تغییر دهید. مرکز حریم خصوصی Gemini جزئیات بیشتری ارائه میدهد.
نکته جالب: حتی اگر فعالیت خود را حذف کنید، برخی دادهها مانند مکالماتی که توسط بازبینهای انسانی بررسی شدهاند، تا ۳ سال نگهداری میشوند. همچنین تحقیقات نشان داده که Gemini همه مکالمات، تصاویر و دادههای مرورگر را در فضای ابری ذخیره میکند که از طریق Google Takeout قابل استخراج است.
🔹 Microsoft Copilot
رویکرد Copilot به ذخیرهسازی اطلاعات، کمی متفاوت است. این سرویس از مدل ترکیبی استفاده میکند:
- 🖥️ دادههای محلی: در Copilot+ PCs، ویژگیهایی مانند Recall دادهها را بهصورت کاملاً محلی روی دستگاه ذخیره میکنند و هیچچیز به Microsoft ارسال نمیشود.
- ☁️ دادههای ابری: در Microsoft 365 Copilot، پرامپتها و پاسخها بهعنوان محتوای تعامل در محیط Microsoft 365 نگهداری میشوند. Copilot برای پاسخگویی به دادههای مجاز کاربر در Microsoft Graph و Semantic Index دسترسی پیدا میکند. طبق مستندات Microsoft، این دادهها برای آموزش مدلهای پایه استفاده نمیشوند.
نکته مهم: در Copilot برای خانه (Microsoft 365 Personal/Family)، پرامپتها و پاسخها برای آموزش مدل استفاده نمیشوند و فقط در همان فایلی که روی آن کار میکنید، پردازش میشوند.
📊 جدول مقایسه جامع
| ابزار | محل ذخیرهسازی | استفاده برای آموزش | کنترل حذف | مناسب داده حساس؟ |
|---|---|---|---|---|
| ChatGPT Free/Plus | زیرساخت ابری OpenAI | قابل تنظیم | دارد | محدود |
| ChatGPT Enterprise | زیرساخت ابری OpenAI با کنترلهای سازمانی | خیر (پیشفرض) | ادمین سازمان | بهتر |
| Gemini | Google Cloud | وابسته به تنظیمات | دارد | محدود |
| Microsoft 365 Copilot | Microsoft 365 Tenant | خیر (طبق مستندات سازمانی) | سازمانی | بهتر برای سازمان |
| نویسا لوکال | سرور داخلی سازمان (در استقرار کامل) | وابسته به پیادهسازی سازمان | قابل تعریف توسط سازمان | مناسبتر برای داده محرمانه |
* جزئیات دقیق هر سرویس ممکن است بسته به نوع اشتراک، تنظیمات سازمانی و منطقه جغرافیایی متفاوت باشد.
🔍 چه دادهای جمعآوری میشود؟
هر سه سرویس، دادههای مشابهی را جمعآوری میکنند:
- 📝 محتوای مکالمات: پرامپتها، پاسخها، فایلهای آپلودشده
- 📱 اطلاعات دستگاه: نوع دستگاه، مرورگر، سیستمعامل، آدرس IP
- 📍 اطلاعات موقعیت: موقعیت جغرافیایی تقریبی (حتی با غیرفعال بودن GPS)
- 🔄 دادههای تعامل: زمان مکالمه، مدت زمان، نحوه استفاده از ویژگیها
🛡️ چه کسی به دادههای شما دسترسی دارد؟
دسترسی به دادهها به سیاستهای هر سرویس بستگی دارد:
- 🤖 خود سرویس: سرویسدهنده برای بهبود مدل و ارائه خدمات به دادهها دسترسی دارد.
- 👨💻 بازبینهای انسانی: در هر سه سرویس، ممکن است برخی از دادهها توسط بازبینهای انسانی بررسی شوند.
- ⚖️ نهادهای قانونی: در صورت احضار قضایی، سرویسدهندگان موظف به اشتراکگذاری دادهها هستند.
- 🏢 ادمین سازمان: در حسابهای مدیریتشده سازمانی، ادمین ممکن است بسته به تنظیمات، سطح دسترسی، قابلیتهای فعال و قوانین مربوطه، امکان دسترسی، ممیزی، استخراج، نگهداری یا حذف دادههای مرتبط با حساب سازمانی را داشته باشد. OpenAI نیز توضیح میدهد که مدیر یک حساب مدیریتشده ممکن است بتواند محتوای واردشده، فایلها و خروجیهای حساب سازمانی را مدیریت یا بررسی کند.
🎯 چگونه کنترل بیشتری داشته باشیم؟
- 🔘 غیرفعال کردن آموزش: در تنظیمات ChatGPT، گزینه «Do not train on my content» را فعال کنید.
- 🗑️ حذف دورهای: در Gemini Apps Activity، بازه ذخیرهسازی را کوتاهتر کنید.
- 📴 استفاده از حالت موقت: در ChatGPT از Temporary Chat استفاده کنید.
- 🏢 استفاده از نسخه سازمانی: برای دادههای حساس، از نسخههای Enterprise استفاده کنید.
🤖 نویسا؛ راهکار امن برای سازمانها
نویسا با قابلیت هوش مصنوعی خصوصی و اجرای لوکال (Local Deployment)، یک راهکار متفاوت ارائه میدهد. در استقرار کاملاً لوکال نویسا، اجزای پردازش و نگهداری داده میتوانند داخل زیرساخت سازمان اجرا شوند. در صورتی که سازمان از مدلها و سرویسهای جانبی خارجی استفاده نکند، اطلاعات برای پردازش به سرویسهای عمومی بیرونی ارسال نخواهد شد.
مزایای کلیدی نویسا:
- ✅ کنترل کامل: سازمان تعیینکننده محل ذخیرهسازی و مدت نگهداری دادههاست
- ✅ عدم وابستگی: بدون نیاز به اینترنت و سرورهای شخص ثالث (در استقرار کامل)
- ✅ کاهش وابستگی به سرویسهای عمومی: در مدل استقرار لوکال نویسا، دادهها میتوانند داخل زیرساخت سازمان پردازش و نگهداری شوند؛ بنابراین وابستگی به ارسال داده به سرویسهای عمومی خارجی کاهش پیدا میکند.
برای آشنایی بیشتر با قابلیتهای نویسا، راهنمای جامع استفاده از نویسا را مطالعه کنید. همچنین میتوانید نویسا چیست و چه کاربردی دارد؟ را بخوانید و همین حالا ثبتنام کنید تا نویسا را بهصورت رایگان تست کنید.
❓ سوالات متداول
❓ آیا ChatGPT مکالمات من را ذخیره میکند؟
بله، بهطور پیشفرض تمام مکالمات روی زیرساخت ابری OpenAI ذخیره میشوند. مطالعه بیشتر.
❓ آیا میتوانم مکالماتم را از سرورها حذف کنم؟
بله، میتوانید مکالمات را بهصورت دستی حذف کنید، اما ممکن است تا ۳۰ روز در سیستمها باقی بمانند.
❓ آیا Microsoft 365 Copilot از دادههای سازمانی برای آموزش مدلهای پایه استفاده میکند؟
طبق مستندات Microsoft، پرامپتها، پاسخها و دادههای قابل دسترس از Microsoft Graph در Microsoft 365 Copilot برای آموزش مدلهای پایه استفاده نمیشوند.
❓ نویسا اطلاعات را کجا ذخیره میکند؟
در استقرار کاملاً لوکال نویسا، تمام دادهها روی سرورهای داخلی سازمان ذخیره میشوند و در صورت عدم استفاده از سرویسهای جانبی خارجی، هیچ دادهای به بیرون ارسال نمیشود.
❓ آیا میتوانم اسناد شرکت را در ChatGPT آپلود کنم؟
این کار برای نسخه عمومی ChatGPT ریسکهای امنیتی دارد. برای دادههای حساس، بهتر است از چتبات سازمانی یا هوش مصنوعی لوکال استفاده کنید.